W piątkowe popołudnie 10 lipca 2026 r. w Beskidzkim Centrum Zabawki Drewnianej uroczyście otwarto nową wystawę czasową zatytułowaną „Ceramika na każdy dzień. Garncarze z Mezőtúr i Kunszentmárton”. Ekspozycja prezentuje bogate tradycje węgierskiego garncarstwa oraz współczesne wyroby mistrzów ceramiki węgierskiej od lat słynących z wyjątkowego rzemiosła.
Wernisaż zgromadził mieszkańców, miłośników sztuki ludowej i rękodzieła, a także gości z Węgier, którzy przybyli do Stryszawy, by wspólnie świętować otwarcie wystawy i podzielić się historią swojego rzemiosła. W wydarzeniu uczestniczyli również przedstawiciele lokalnego samorządu. Ze strony Węgier: Dániel Szűcs - burmistrz Mezőtúr, Krisztián Hegedűs - przedstawiciel samorządu lokalnego, Gabriella Pusztai - dyrektor Muzeum Historii Lokalnej Kunszentmárton, Zsolt Pusztai - dyrektor Muzeum Mezőtúr.
Ze strony Polski: Wójt Gminy Stryszawa, Burmistrz Miasta i Gminy Maków Podhalański oraz Naczelnik Wydziału Promocji Starostwa Powiatowego w Suchej Beskidzkiej, podkreślając znaczenie międzynarodowej współpracy kulturalnej i wymiany doświadczeń pomiędzy regionami.
Wspólne spotkanie mogło przebiegać sprawnie dzięki zaprzyjaźnionemu tłumaczowi - Zoltánowi Bali, który ma polskie korzenie.
Ekspozycja przybliża historię garncarstwa w węgierskim mieście Mezőtúr, położonym w sercu Wielkiej Niziny Węgierskiej. Od połowy XIX wieku miejscowość ta należy do najważniejszych ośrodków ceramicznych Kotliny Karpackiej, choć tradycje miejscowych warsztatów sięgają znacznie dalej, bo aż do średniowiecza. Początkowo tworzono tam przede wszystkim użytkowe naczynia służące codziennemu życiu: dzbany na wodę, butle na palinkę czy duże misy i garnki. Z czasem wyroby zaczęły zyskiwać coraz bardziej dekoracyjny charakter, stając się prawdziwymi dziełami sztuki użytkowej.
Dziś w Mezőtúr działa kilkanaście warsztatów garncarskich, których twórcy z powodzeniem łączą tradycyjne techniki z nowoczesnym wzornictwem. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w 2009 roku miejscowe garncarstwo zostało wpisane na Węgierską Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, co dodatkowo podkreśliło jego wyjątkową wartość i znaczenie dla ochrony rzemieślniczych tradycji.
Na wystawie w Stryszawie można zobaczyć zarówno współczesne wyroby użytkowe, jak i bogato zdobione naczynia dekoracyjne charakterystyczne dla pracowni z Mezőtúr i Kunszentmárton. Wśród prezentowanych eksponatów znajdują się misternie zdobione misy, dzbany, wazony oraz tradycyjne naczynia codziennego użytku, których ornamentyka i kolorystyka odzwierciedlają wielowiekowe dziedzictwo węgierskich mistrzów ceramiki.
Zainteresowaniem uczestników wernisażu cieszyły się również warsztaty praktyczne prowadzone przez mistrzynię garncarstwa. Każdy chętny mógł spróbować swoich sił przy kole garncarskim i własnoręcznie wykonać gliniane naczynie pod okiem doświadczonych rzemieślników.
Wystawa jest nie tylko okazją do poznania wyjątkowego dziedzictwa kulturowego naszych południowych bratanków, ale również do refleksji nad znaczeniem tradycyjnego rzemiosła we współczesnym świecie.
Wystawę można oglądać w Beskidzkim Centrum Zabawki Drewnianej do 24 sierpnia 2026 r. Organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych historią, sztuką użytkową i tradycyjnym rzemiosłem do odwiedzenia ekspozycji i odkrycia niezwykłego świata węgierskiej ceramiki.
